📐 Alles over: De Knijpertruc
🔴 Dit materiaal hoort bij: De Rode & Gele Route (Fundament leggen & De brug naar 10)
🧠 Het RT-Geheim: Waarom werkt dit zo goed?
Je kind heeft in groep 3 hard gezwoegd om de splitsingen te automatiseren. Veel kinderen kunnen de splitstabellen zonder enige moeite snel invullen, maar leggen niet het verband met het rekenen over het tiental. De Knijpertruc legt die verbinding wel.
De bekende splitstabellen worden hiermee al handelend gekoppeld aan de sommen over het tiental (tot 20). Voor veel kinderen is dit een eyeopener!
Belangrijk: gebruik de Knijperkaartjes pas als het inzicht er is (bijvoorbeeld door het werken met de Eierdooskaartjes).
De truc van de Knijperkaartjes is dat de volgorde van het rekenen over het tiental op een handelende manier ingeslepen wordt: eerst kijken welk getal je moet splitsen, en welke splitsing je nodig hebt.
✂️ De Voorbereiding
-
Open de Zomer-Rekenbox (PDF) op je computer.
-
Print de pagina’s met de Knijperkaartjes uit. (Er zijn ingevulde versies én halfblanco versies)
-
Knip de Knijperkaartjes los.
-
Lamineer de kaartjes of print-plak ze op dikker papier.
- Je hebt verder een (liefst houten) knijper nodig.
- Schrijf met aan de ene kant van de knijper 10 + .. , en de andere kant 10 - .. (zie afbeelding)
1. Volledig ingevulde splitskaartjes:
- Hoe werkt het?
- Pak de volledig ingevulde splitskaartjes. Schrijf een som op over het tiental op, bijvoorbeeld 7 + 8, en leg de knijper op de +10-kant
- Vraag: welk getal moet je splitsen (8). Pak het splitskaartje van 8.
- Vraag: wat is het vriendje van het eerste getal (3). Zet de knijper op de 3. Laat zien dat er nu een nieuwe som staat, namelijk 10 + (knijper) 5 (splitskaartje).
- Weet je kind gelijk hoeveel 10 + 5 is? Zo niet, dan is het getalbegrip nog niet in orde. Download de Getalpositiekaartjes voor meer inzicht. Waarschijnlijk zal je kind daar in de loop van zijn/haar rekencarriére veel aan hebben. Maar je kunt hiervoor ook weer de Eierdooskaartjes gebruiken.
- Minsommen:
- Gaat dit wel goed? Ga dan verder met de minsommen. Leg de knijper op de - 10-kant. Vraag: Geef een minsom over het tiental op, bjiv. 14 - 9.
- Vraag: welk getal moet je splitsen? (9). Pak het splitskaartje van 9.
- Vraag: hoeveel lossen heb je (4). Zet de knijper op 4. Nu staat er weer een nieuwe som, namelijk 10 - 5. Weet je kind dit niet gelijk? Herinner het aan de vriendjes van 10.
- Maak je kind ervan bewust dat: bij erbijsommen gaat de knijper op het vriendje van 10, bij erafsommen gaat de knijper op de lossen, en komt daarna het vriendje van 10.
- Gaat dit allemaal goed, stap dan over op het oplossen van de sommen door de handeling van het zetten van de knijper alleen te visualiseren.
Hoe werkt het?
- Pak de half ingevulde splitskaartjes. Geef een som op over het tiental op, bijvoorbeeld 5 + 7, en leg de knijper op de +10-kant
- Vraag: welk getal moet je splitsen (7). Pak het splitskaartje van 7. Je kind bedenkt eerst wat het 'vriendje-van-tien' van 5 is (5) en wat er dan in het lege vakje moet (2). Nieuwe som wordt dus 10 + 2
- Minsommen: ook eerst weer bedenken welk getal splitsen, hoeveel lossen, wat moet er in het lege vakje, nieuwe som aflezen.
- Tip: als je de kaartjes lamineert, kan je kind evt. het met whiteboardstift het blanco vakje invullen als extra oefening.
-
In deze fase kun je de Knijperkaartjes ook gebruiken bij het dominospel van de Basisrekenkaartjes, waarbij ook steeds de 10-som aangelegd moet worden.
Waarom op deze manier oefenen?
- De verbinding met de splitsingen wordt zo gelegd.
- Je kind slijpt zo een goede routine in, namelijk:
- eerst bedenken welke splitsing je nodig hebt
- dan bij de plussommen eerst het vriendje van 10 erbij, en dan de rest
- bij de minsommen eerst de lossen eraf en dan de rest van de 10 aftrekken (waar je weer het vriendje van 10 voor kunt gebruiken)
- Als je kind de splitsingen nog niet geautomatiseerd heeft, ziet het de splitsingen wel steeds opnieuw, en kunnen ze visueel opgeslagen worden in het lange termijngeheugen.
📞 De Hulplijn: Wat als het even niet lukt?
REMEDIAL TEACHING TIP:
Merk je dat je kind begint te zuchten, te gokken of gefrustreerd raakt? Schaal direct een niveautje terug. Spieken mag áltijd! Maak de sommen weer visueel met de Eierdooskaartjes of gebruik de volledig ingevulde splitskaartjes. Hou het positief!